De toekomst van Graves-behandelingen
De huidige behandelingen bij de ziekte van Graves (medicijnen, radioactief jodium, operatie) werken goed om een te snel werkende schildklier af te remmen. Maar ze pakken niet de oorzaak aan: het immuunsysteem dat de schildklier aanvalt.
Wereldwijd wordt daarom onderzoek gedaan naar therapieën die dieper aangrijpen: het herstellen van de balans in het immuunsysteem.
Nobelprijs 2025: immuuntolerantie
In 2025 ontvingen Mary Brunkow, Fred Ramsdell en Shimon Sakaguchi de Nobelprijs voor Geneeskunde. Zij ontdekten hoe regulerende T-cellen (Tregs) het immuunsysteem in toom houden en voorkomen dat het lichaam zichzelf aanvalt (perifere immuuntolerantie).
Hun werk biedt een belangrijk fundament voor toekomstige behandelingen die auto-immuunziekten, waaronder Graves, mogelijk beter en gerichter kunnen aanpakken.
Nieuwe richtingen in onderzoek
Regulerende T-cellen (Tregs)
- De “rem” van het immuunsysteem.
- Werken vaak minder goed bij auto-immuunziekten.
- Idee: Tregs versterken of toedienen om het immuunsysteem opnieuw in balans te brengen.
Laaggedoseerde IL-2
- Een klein beetje van het immuunmolecuul IL-2 kan Tregs stimuleren.
- Wordt getest bij ziekten als lupus (SLE).
- Wordt nog niet specifiek voor Graves onderzocht, maar zou in de toekomst relevant kunnen worden.
Antigeenspecifieke Tregs (CAR-Tregs)
- In het lab “geprogrammeerde” Tregs die zich richten op het juiste doelwit (bijvoorbeeld de schildklier).
- Nog in vroege onderzoeksfase.
Nieuwe geneesmiddelen
- Biotechnologische middelen zoals Efavaleukin alfa, die selectief Tregs activeren.
- Mogelijk minder bijwerkingen dan klassieke afweerremmers.
Wat betekent dit voor Graves-patiënten?
- Gerichter behandelen: de oorzaak (auto-immuniteit) aanpakken in plaats van alleen de schildklier.
- Mogelijk minder kans op blijvende hypothyreoïdie: minder kans dat de schildklier volledig moet worden uitgeschakeld.
- Mogelijk betere kans op remissie: meer kans op duurzaam herstel zonder terugval.
- Oogziekte (Graves’ orbitopathie): ook hier kan Treg-therapie in de toekomst bescherming bieden.
Realistische tijdlijn
Deze inzichten komen uit fundamenteel onderzoek en worden nog niet toegepast in de behandeling van Graves.
- Het onderzoek richt zich nu vooral op andere auto-immuunziekten (zoals lupus en type 1 diabetes).
- Voor Graves is er nog nauwelijks klinisch onderzoek gestart.
- Het kan nog jaren duren voordat duidelijk wordt of deze nieuwe therapieën ook bij Graves effectief en veilig zijn.
- Er is daarom geen zekerheid of en wanneer deze behandelingen beschikbaar zullen komen.
Meer lezen en bronnen
👉 Nobelprize.org – Persbericht 2025
👉 AP News – Nobelprijs voor onderzoek naar het immuunsysteem
👉 Reuters – Brunkow, Ramsdell en Sakaguchi winnen Nobelprijs Geneeskunde
👉 Financial Times – Nobelprijs voor doorbraken in het immuunsysteem
👉 Frontiers in Endocrinology – Immunologie van Graves’ ziekte
👉 JCI Insight – Treg-plasticiteit bij Graves’ orbitopathie
👉 Frontiers in Immunology – Treg-gebaseerde therapieën bij auto-immuniteit
👉 Bekijk ook de bronnenpagina van deze site.